تاریخچه اندیمشک
اندیمشک
اندیمشک که دگرگون شده «هندی مشک» است که در کنار خرابههای شهر قدیم «لور» و «اری ترین» ساخته شدهاست. لور شهری آباد بوده که مورخین نیز از آن نام بردهاند، اما از قرون و سطی به بعد از آبادی آن کاسته شده و پس از آن رو به ویرانی نهادهاست. در روزگار فتحعلیشاه قاجار شخصی به نام حاج صالح خان مکری(حکمران شوشتر و دزفول) در کنار ویرانههای باستانی شهر لور دژی ساخت و آنرا قلعه «صالح آباد» نامید، تا این که در اواخر دوره قاجار روستای صالح آباد در دو کیلومتری این دژ بوسیله عشایر ایل بزرگ سگوند (سکوند)ساخته شد که شامل سیاه چادرها و کپرهای این ایل و برخی از مهاجران لر بود. اما دیری نگذشت که راه آهن سراسری جنوب افتتاح شد و سیاه چادرها و کپرها از میان رفته و صالح آباد، اندیمشک نامیده شد. در این دوران بود که اندیمشک راه گسترش و پیشرفت را پیمود. شهر اندیمشک شهری توریستی و از نظر موقعیت راههای شوسه، اصلی و مرکزی مهم میباشد، زیرا تنها شهری است که استان خوزستان، لرستان، ایلام و کرمانشاه را به هم ارتباط میدهد. در سمت شمال شرقی شهر، دشتی بایر است که از قدیم مردم به آن لور گفتهاند و همان سرزمین عیلامِ تاریخی میباشد.
معادن سنگ آهک و دولومیت چناره در شمال شهرستان اندیمشک در مجاورت روستای بیدرویه قرار دارد. تخمین زده میشود که این ذخایر که در حال حاضر بهره برداری میشوند است در حدود ۱۰۰ سال قابل بهره برداری باشد. این شهرستان دارای چند بخش و شهر است. گستردگی این شهر به حدی است که میتوان آن را از نظر وسعت یکی از بزرگترین شهرهای استان نامید. این شهرستان در جلگه واقع شده و آب وهوای آن گرم و خشک است. آب آشامیدنی شهر اندیمشک از روخانه دز تامین میشود که در نمونه آبشناسی در ایران کم نظیر و بیمانند شناخته شده و بهترین نوع آب طبیعی و زلال در این سامان وجود دارد[نیازمند منبع]. شهرستان اندیمشک از نظر موقعیت راههای شوسه، اصلی و مرکزی دارای اهمیت بوده و سدهای عظیم دز، کرخه و بالارود در این شهرستان قرار دارند که سد کرخه در ۲۵ کیلومتری غرب شهر اندیمشک قرار و سد بالارود در ۲۳ کیلومتری شمال شهر اندیمشک قرار گرفتهاست.[نیازمند منبع] این شهرستان با داشتن مراتع بسیار در اطراف خود و وجود رودخانههای بزرگ دز، کرخه و بالارود از استعداد بسیاری برای صنعت و کشاورزی و دامپروری برخوردار است. اندیمشک پنجمین شهرستان پر جمعیت خوزستان است.
مردم اندیمشک گویش لری سخن میگویند. گویش مردم اندیمشک و روستاهای اطراف آن لری خرمآبادی و بختیاری است. و بیشتر به گویش لری که یکی از گویشهای خانواده فارسی و برگرفته از زبان پارسی باستان و از زبانهای خانواده بزرگ هند و اروپایی (آریایی) میباشد سخن میگویند
از آثار تاریخی، باستانی و گردشگری اندیمشک میتوان به ویرانههای شهر ساسانی لور، پل صیحه، بقعه شاهزاده احمد در مازو، قلعه رزه و ویرانههای شهر ایلامی زعفران دشت در منگره، و شهر باستانی اری ترین در شمال اندیمشک سد کرخه و همچنین پلاژ و سد دز و پلاژ آناشاره کرد.[